Kolka u konia - objawy, przyczyny i co robić?

Kolka u konia – objawy, przyczyny i co robić

Kolka u konia to nie jedna choroba, tylko ogólna nazwa bólu brzucha. Może ją wywołać gaz w jelitach, zator, skurcz albo przemieszczenie jelita. Część przypadków mija po kilku godzinach, inne wymagają operacji. Dlatego przy pierwszych objawach liczy się szybka reakcja.

Konie są na kolkę szczególnie podatne. Ich przewód pokarmowy ma ok. 30 metrów długości, żołądek jest mały, a koń nie potrafi zwymiotować. Wszystko, co zje, musi przejść całą drogę przez jelita.

Objawy kolki u konia

Koń nie powie, że boli go brzuch, ale pokazuje to zachowaniem. Najczęstsze objawy kolki to:

  • grzebanie kopytem w ściółce lub podłożu,
  • oglądanie się na boki i trącanie brzucha pyskiem,
  • częste kładzenie się i wstawanie, tarzanie się,
  • brak apetytu, koń nie rusza siana ani paszy,
  • brak odchodów albo mniej odchodów niż zwykle,
  • pocenie się bez wysiłku,
  • kopanie tylną nogą w brzuch,
  • przyjmowanie dziwnej postawy, jakby koń chciał oddać mocz.

Przy łagodnej kolce koń bywa tylko osowiały i mniej je. Przy silnym bólu rzuca się, poci i nie da się go uspokoić.

Co robić przy kolce u konia

  1. Zadzwoń do lekarza weterynarii. Nawet jeśli objawy wydają się łagodne. Kolka potrafi się szybko pogorszyć.
  2. Zabierz paszę i siano z boksu. Wodę zostaw, chyba że weterynarz zaleci inaczej.
  3. Zmierz podstawowe parametry, jeśli potrafisz. Weterynarz zapyta o nie przez telefon:
    • tętno (u dorosłego konia w spoczynku zwykle 28–44 uderzeń na minutę),
    • temperatura (37,5–38,5°C),
    • czy słychać pracę jelit po obu stronach brzucha.
  4. Obserwuj konia i notuj, co się dzieje: czy oddał odchody, ile razy się kładł, czy się poci.
  5. Jeśli koń gwałtownie się tarza, wyprowadź go w bezpieczne miejsce i spokojnie stępuj. Nie zmuszaj go jednak do chodzenia godzinami.

Nie podawaj żadnych leków przeciwbólowych bez zgody weterynarza. Mogą zamaskować objawy i utrudnić rozpoznanie, czy kolka wymaga operacji.

Rodzaje kolki

RodzajCo się dziejeJak często
Kolka gazowagaz rozciąga jelito, często po fermentującej paszyczęsta, zwykle łagodniejsza
Kolka spastyczna (skurczowa)bolesne skurcze jelitczęsta
Kolka zaparciowazator treści pokarmowej, często przy za małej ilości wodyczęsta zimą
Przemieszczenie lub skręt jelitajelito zmienia położenie i traci ukrwienierzadka, wymaga operacji

Rodzaj kolki rozpoznaje lekarz weterynarii. Po samych objawach nie da się go pewnie ocenić.

Najczęstsze przyczyny kolki

  • Nagła zmiana paszy, np. przejście z pastwiska na siano albo nowa partia siana.
  • Za mało wody, szczególnie zimą, gdy konie piją mniej.
  • Duże porcje paszy treściwej naraz i długie przerwy między posiłkami.
  • Mało ruchu, np. długie stanie w boksie.
  • Stres: transport, zawody, zmiana stajni. Więcej przeczytasz w artykule o tym, jak rozpoznać stres u konia.
  • Piasek zjadany z ziemi na wyjedzonym padoku.
  • Pasożyty i zaniedbane odrobaczanie.
  • Problemy z zębami, przez które koń słabo przeżuwa paszę.

Część koni ma też nawracające kolki związane z wrzodami żołądka. Jeśli twój koń często ma objawy bólu brzucha, sprawdź objawy wrzodów żołądka u koni i porozmawiaj z weterynarzem.

Jak zmniejszyć ryzyko kolki

Kolki nie da się całkowicie wykluczyć, ale większość przyczyn wynika z codziennego żywienia i opieki. Dlatego małe zmiany dają dużo.

Kolka u konia
  1. Stały dostęp do siana. Koń w naturze je nawet 16 godzin na dobę. Przerwy w jedzeniu nie powinny przekraczać 4–5 godzin.
  2. Zmiany paszy przez 7–14 dni. Nową paszę albo nowe siano wprowadzaj stopniowo, żeby mikroflora jelit zdążyła się przyzwyczaić.
  3. Woda zawsze dostępna. Zimą podawaj letnią wodę i sprawdzaj, czy poidło nie zamarzło. Dorosły koń potrzebuje 20–50 litrów wody dziennie.
  4. Mniejsze porcje paszy treściwej, rozłożone na kilka posiłków.
  5. Codzienny ruch i wybieg.
  6. Odrobaczanie na podstawie badań kału i regularna kontrola zębów.
  7. Siano z paśnika lub mat, gdy padok jest piaszczysty.

Zdrowe jelita na co dzień

Większość trawienia u konia odbywa się w jelicie grubym, dzięki milionom mikroorganizmów. Gdy ich równowaga się zaburza, np. przy zmianie paszy albo stresie, jelita pracują gorzej. Więcej o tym, dlaczego to takie ważne, piszemy w artykule zdrowe jelita – fundament zdrowia konia.

W okresach zmian (przejście na siano, transport, zawody) właściciele koni sięgają po paszowe probiotyki. Probiotyk Premium dla koni HH Premium zawiera żywe drożdże Saccharomyces cerevisiae i inulinę, które wspierają mikroflorę jelit. Probiotyk nie leczy kolki i nie zastąpi weterynarza. To element codziennej profilaktyki.

Podsumowanie

Kolka u konia może być łagodna albo zagrażać życiu, a na początku często wygląda podobnie. Przy pierwszych objawach dzwoń do weterynarza, zabierz paszę i obserwuj konia. Na co dzień najwięcej daje stały dostęp do siana i wody, powolne zmiany paszy i ruch.

Podobne wpisy